OBEZİTE

Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) göre kardiyovasküler hastalık, kanser, şeker hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların (Noncommunicable Diseases - NCD) en önemli hastalık ve ölüm nedenidir(1).

1998 yılında 31,7 milyon ölümle dünyadaki ölümlerin %60'ına neden olmuş ve tüm sağlık harcamalarının da %43'ü bulaşıcı olmayan hastalıkların tedavisine harcanmıştır(2).

Bültenimizin bu sayısında Prof. Dr. Mübeccel Demirkol ve eşi Prof. Dr. Kenan Demirkol bulaşıcı olmayan hastalıkların oluşumunda karbonhidratların yerini irdeliyorlar.

Gıda sanayi son yıllarda çok karlı bir alanı keşfetti. Çocuklar. Gofreti, kolası, boyalı meyve suları, şekerli ekşimeyen yoğurtları ve büyüten ya da zihni açan! paketlenmiş yiyecekleri ile bütün çocuklarımızı hızla şeker bağımlısı yapıyorlar. Mesela kola firmaları yıllık tüketimini yılda en az %25 artırmaya çalışıyorlar.  Fakat yetişkin pazarı doyduğu için hedef çocuklara yöneliyor. Gazlı içecek endüstrisi reklâm için milyar dolarlar harcıyor. Bu pazarlama faaliyetlerinin çoğu oyuncaklar, çizgi filmler, filmler, yarışmalar, oyunlar ve televizyon, radyo, dergi, internet üzerindeki kulüplerle çocukları hedef alıyor. Televizyonlarda 3-4 reklamdan biri çocuklara yönelik. Ama bu çabaların karşılığını da alıyor, karlarına kar katıyorlar. Sayelerinde çocukların nerdeyse hiç biri doğru dürüst taze sebze ve meyve yemiyorlar. Bu nedenle vitamin ve mineral yetersizlikleri çok yaygın. Bu zehirli içecekler her markette, bakkalda, büfede, okullardaki, istasyonlardaki makinelerde serbestçe satılıyor. Hem de Tarım ve Hayvancılık bakanlığının izni ile. Halbuki gazlı içecekler diğer uyuşturucular gibi bağımlılık yapıyor ve haz duygusuyla birlikte vücuda zarar veriyor.

Bültenimizin bu sayında Judith Valentine’ın gazlı içeceklerin zararları ile ilgili yazısını okuyacaksınız.

Şişmanlığın artmasından sorumlu 10 neden saptandı... Kötü beslenme ve uyuşuk bir yaşam biçimi şişmanlığın önde gelen nedenleri olsa da, obezliğin (şişmanlığın) giderek tırmanması sadece bunlara bağlamak doğru olmayabilir. Bilim de şişkoluğun salgınlaşmasından şaşkın. Obezlik sadece termodinamiğin İkinci Yasası’nın sonucu değil. İçinde yaşadığımız çevre koşulları obezlikten sorumlu.

Orijinali 4 Kasım 2006 tarihli ünlü New Scientist Dergisinde, Rita Urgantarafından yapılan Türkçe tercümesi 17.11.2006 tarihli Cumhuriyet-Bilim Teknik’te yayınlanan bu ilginç yazıyı mutlaka okuyun.

Besin endüstrisinin önemli yiyecek gruplarından biri de yarı yağlı ya da yağsız yiyecekler. Temel felsefe şu şişmanlama yağ artışıdır. Yağlı yiyecekler yersek şişmanlar, yağı azaltılmış yiyecekler yersek zayıflarız. Gerçek durum böyle mi acaba? ABD’de 1980’li yılların başından beri düşük yağlı gıdaların tüketiminde bir patlama olmuş, fakat o tarihte % 33 olan fazla kiloluluk oranı ironik bir şekilde % 66’ya çıkmıştır!

Yakın zaman önce bir yazısı daha bültenimizde yayınlanan Egzersiz Terapisti Serkan Yimsel, mevcut makalesinde vücut yağlanmasının nedeninin diyet ile alınan yağlar mi, yoksa aşırı tüketilen unlu ve şekerli gıdaların aşırı artan insülin nedeni ile mi yağlara dönüştüğü konusunu irdeleyecektir. Yazının sonunda sağlıklı beslenme ile ilgili bir öneri listesi de var.